CHƯƠNG 4
HOẠT ĐỘNG THI ĐẤU
ĐIỀU 9: TRẠNG THÁI THI ĐẤU 9.1. Bóng trong cuộc: Bóng trong cuộc tính từ lúc trọng tài thứ nhất thổi còi cho phép phát bóng, người phát đánh chạm bóng đi (Điều 13.3).
9.2. Bóng ngoài cuộc (bóng chết):
Bóng ngoài cuộc tính từ thời điểm một trong hai trọng tài thổi còi bắt lỗi. Không tính phạm lỗi tiếp sau tiếng còi đã bắt lỗi của trọng tài.
9.3. Bóng trong sân:
Bóng trong sân là khi bóng chạm sân đấu kể cả các đường biên (Điều 1.3.2; Điều 1.1). (Hiệu tay 11.14; 12.1).
9.4. Bóng ngoài sân: Bóng ngoài sân khi:
9.4.1. Phần bóng chạm sân hoàn toàn ngoài các đường biên (Điều 1.3.2). (Hiệu tay 12.2).
9.4.2. Bóng chạm vật ngoài sân, chạm trần nhà hay người ngoài đội hình thi đấu trên sân (Hiệu tay 12.4).
9.4.3. Bóng chạm ăngten, chạm dây buộc lưới, cột lướ hay phần lưới ngoài băng giới hạn (Điều 2.3, Hình 5, Hiệu tay 12.4).
9.4.4. Khi bóng bay qua mặt phẳng đứng dọc lưới mà 1 phần hay toand bộ quả bóng lại ngoài không gian bóng qua của lưới, trừ trường hợp Điều 11.1.2. (Hình 5). (Hiệu tay 12.4).
9.4.5. Toàn bộ quả bóng bay qua khoảng không dưới lưới (Hình 5). (Điều 24.3.2.3) (Hiệu tay 11.22).
ĐIỀU 10: ĐỘNG TÁC CHƠI BÓNG Mỗi đội phải thi đấu trong khu sân đấu và phần không gia của mình (trừ Điều 11.1.2). Tuy nhiên, có thể cứu bóng từ ngoài khu tự do.
10.1. Số lần chạm bóng của một đội: Một đội có quyền chạm bóng tối đa 3 lần (không kể chắn bóng. Điều 15.4.1) để đưa bóng sang sân đối phương. Nếu thực hiện quá 3 lần chạm bóng, đội đó phạm lỗi: đánh bóng 4 lần.
Số lần chạm bóng của đội được tính cả khi cầu thủ chạm bóng cố tình hay vô tình.
10.1.1. Chạm bóng liên tiếp:
Một cầu thủ không được chạm bóng hai lần liên tiếp (trừ Điều 10.2.3; 15.2 và 15.4.2).
10.1.2. Cùng chạm bóng: Hai hoặc ba cầu thủ có thể chạm bóng trong cùng một thời điểm.
10.1.2.1. Khi hai (hoặc ba) cầu thủ cùng chạm bóng thì tính hai (hoặc ba) lần chạm bóng (trừ chắn bóng). Nếu hai (hoặc ba) cầu thủ cùng đến gần bóng nhưng chỉ có một người chạm bóng thì tính một lần chạm.
Các cầu thủ va vào nhau không coi là phạm lỗi.
10.1.2.2. Nếu cầu thủ của hai đội cùng chạm bóng trên lưới và bóng còn trong cuộc thì đội đỡ bóng được chạm tiếp 3 lần nữa. Nếu bóng ra ngoài sân bên nào, thì đội bên kia phạm lỗi.
10.1.2.3. Nếu hai đội cùng chạm giữ bóng (Điều 10.2.2) thì tính 2 bên cùng phạm lỗi (Điều 6.1.2.2; 10.2.2; Hiệu tay 11.23) và đánh lại pha bóng đó.
10.1.3. Hỗ trợ đánh bóng: Trong khu thi đấu, cầu thủ không được phép lợi dụng sự hỗ trợ của đồng đội hoặc bất cứ vật gì để chạm bóng.
Tuy nhiên, khi một cầu thủ sắp phạm lỗi (chạm lưới hoặc qua vạch giữa sân...) thì đồng đội có thể giữ lại hoặc kéo trở về sân mình.
10.2. Tính chất chạm bóng: 10.2.1. Bóng có thể chạm mọi phần của thân thể.
10.2.2. Bóng phải được đánh đi không dính, không ném vứt, không được giữ lại. Bóng có thể nảy ra theo bất cứ hướng nào.
10.2.3. Bóng có thể chạm nhiều phần thân thể nhưng phải liền cùng một lúc.
Trường hợp ngoại lệ:
10.2.3.1. Khi chắn bóng, một hay nhiều cầu chắn bóng có thể chạm bóng liên tục miễn là chắn bóng liên tục miễn là những lần chạm đó phải xảy ra trong cùng một hành động (Điều 15.1.1; 15.2).
10.2.3.2. Ở lần chạm bóng đàu tiên của một đội, bóng có thể chạm liên tiếp nhiều phần khác nhau của thân thể miễn là những lần chạm đó phải xảy ra trong cùng một hành động (Điều 10.1; 15.4.2).
10.3. Lỗi đánh bóng: 10.3.1. 4 lần chạm bóng: Một đội chạm bóng 4 lần trước khi đưa bóng qua lưới (Điều 10.1) (Hiệu tay 11.18).
10.3.2. Hỗ trợ đánh bóng: Một cầu thủ trong khu sân đấu lợi dụng đồng đội hoặc bất kỳ vật gì để chạm bóng (Điều 10.1.3).
10.3.3. Giữ bóng (dính bóng): Cầu thủ đánh bóng không dứt khoát, bóng bị giữ lại hoặc ném vứt đi (Điều 10.2.2.) (Hiệu tay 11.16).
10.3.4. Chạm bóng hai lần: Một cầu thủ đánh bóng hai lần liền hoặc bóng chạm lần lượt nhiều phần khác nhau của cơ thể (Điều 10.2.3; Hiệu tay 11.17)
ĐIỀU 11: BÓNG Ở LƯỚI
11.1. Bóng qua lưới: 11.1.1. Bóng đánh sang sân đối phương phải đi qua khoảng không bóng qua trên lưới (Hình 5; Điều 11.2).
Khoảng không bóng qua trên lưới là phần của mặt phẳng đứng đi qua lưới được giới hạn bởi:
11.1.1.1. Mép trên của lưới (Điều 2.2).
11.1.1.2. Phía trong hai cột ăng ten và phần kéo dài tưởng tượng của chúng (Điều 2.4).
11.1.1.3. Thấp hơn trần nhà.
11.1.2. Quả bóng đã bay qua mặt phẳng của lưới tới khu tự do của sân đối phương (Điều 10.1) mà hoàn toàn hoặc một phần bóng bay qua ngoài không gian bên ngoài lưới thì có thể đánh trở lại với điều kiện:
11.1.2.1. Cầu thủ cứu bóng không chạm sân đối phương. (Điều 12.2.2).
11.1.2.2. Quả bóng khi đánh trở lại phải cắt mặt phẳng của lưới lần nữa ở phần không gian bên ngoài ở cùng một bên sân. Đội đối phương không được ngăn cản hành động này.
11.2. Bóng chạm lưới: Khi qua lưới (Điều 11.1.1) bóng có thể chạm lưới.
11.3. Bóng ở lưới: 11.3.1. Bóng đánh vào lưới bật ra có thể đỡ tiếp nếu đội đó chưa quá 3 lần chạm bóng (Điều 10.1).
11.3.2. Nếu bóng làm rách mắt hoặc giật lưới xuống thì xóa bỏ pha bóng đó và đánh lại.
ĐIỀU 12: CẦU THỦ Ở GẦN LƯỚI
12.1. Qua trên lưới: 12.2.2. Khi chắn bóng, cầu thủ có thể chạm bóng bên sân đối phương, nhưng không được cản trở đối phương trước hoặc trong khi họ đập bóng (Điều 15.1; 15.3).
12.1.2. Sau khi cầu thủ đập bóng, bàn tay được phép qua trên lưới nhưng phải chạm bóng ở không gian bên sân mình.
12.2. Qua dưới lưới: 12.2.1. Được phép qua không gian dưới lưới sang sân đối phương, nhưng không được cản trở phương.
12.2.2. Xâm nhập sân đối phương qua vạch giữa (Điều 1.3.3; Hiệu tay 11.22).
12.2.2.1. Cùng lúc một hay hai bàn chân (hoặc một hay hai bàn tay) chạm sân đối phương, nhưng ít nhất còn một phần của một hay hai bàn chân (hoặc một hay hai bàn tay) vẫn chạm hoặc vẫn ở trên đường giữa sân (Điều 1.3.3).
12.2.2.2. Cấm bất kỳ bộ phận khác của thân thể chạm sân đối phương.
12.2.3. Cầu thủ có thể sang sân đối phương sau khi bóng ngoài cuộc (Điều 9.2).
12.2.4. Cầu thủ có thể xâm nhập vùng tự do bên sân đối phương nhưng không đượccản trở đối phương chơi bóng.
12.3. Chạm lưới: 12.3.1. Chạm lưới, chạm cọc ăng ten (Điều 12.4.4) không phạm lỗi, trừ khi cầu thủ chạm chúng trong khi đánh bóng hoặc làm cản trở thi đấu.
Các hành động đánh bóng gồm cả các động tác đánh không chạm bóng (Điều 25.3.2.3).
12.3.2. Sau khi đã đánh bóng, cầu thủ có thể chạm cột lưới, dây cáp hoặc các vật bên ngoài chiều dài của lưới, nhưng không được ảnh hưởng đến trận đấu.
12.3.3. Bóng đánh vào lưới làm lưới chạm cầu thủ đối phương thì không phạt lỗi.
12.4. Lỗi của cầu thủ ở lưới: 12.4.1. Cầu thủ chạm bóng hoặc chạm đối phương ở không gian đối phương trước hoặc trong khi đối phương đánh bóng (Điều 12.1.1) (Hiệu tay 11.20).
12.4.2. Cầu thủ xâm nhập không gian dưới lưới của đối phương và cản trở đối phương thi đấu (Điều 12.2.1).
12.4.3. Cầu thủ xâm nhập sang sân đối phương (Điều 12.2.2.2).
12.4.4. Một cầu thủ chạm lưới hoặc cột ăng ten khi đánh bóng hay làm ảnh hưởng đến trận đấu (Điều 12.3.1; Hiệu tay 11.19).
ĐIỀU 13: PHÁT BÓNG Phát bóng là hành động đưa bóng vào cuộc của cầu thủ bên phải hàng sau đứng trong khu phát bóng (Điều 9.1; 13.4.1).
13.1. Quả phát bóng đầu tiên của hiệp: 13.1.1. Quả phát bóng đầu tiên của Hiệp 1 và 5 do bắt thăm quyết định (Điều 6.3.2; 7.1).
13.1.2. Ở các hiệp khác, đội nào không được phát bóng đầu tiên ở hiệp trước thì được phát trước.
13.2. Trật tự phát bóng: 13.2.1. Các cầu thủ phải phát bóng theo trật tự ghi trong phiếu báo vị trí (Điều 7.3.1; 7.3.2).
13.2.2. Sau quả phát bóng đầu tiên của một hiệp, phát bóng của cầu thủ được quyết định như sau (Điều 13.1):
13.2.2.1. Nếu đội phát bóng thắng pha bóng đó, thì cầu thủ đang phát bóng (hoặc cầu thủ dự bị thay vào) tiếp tục phát bóng (Điều 6.1.3; 8).
13.2.2.2. Nếu đội đỡ bóng thắng pha bóng đó, thì đội đó giành quyền phát bóng và phải xoay vòng trước khi phát bóng (Điều 6.1.3; 7.6.2); Cầu thủ bên phải hàng trên, chuyển xuống bên phải hàng sau để phát bóng.
13.3. Ra lệnh phát bóng: Trọng tài thứ nhất thổi còi ra lệnh phát bóng sau khi kiểm tra thấy hai đội đã sẵn sàng thi đấu và cầu thủ phát bóng đã cầm bóng (Điều 13, Hiệu tay 11.1 và 2).
13.4. Thực hiện phát bóng: (Hiệu tay 11.10).
13.4.1. Cầu thủ thực hiện phát bóng bằng một tay hoặc bất cứ phần nào của cánh tay sau khi đã tung hoặc để rời bóng khỏi bàn tay.
13.4.2. Chủ được tung hay để bóng rời tay một lần. Được phép đập bóng, chuyển động bóng trong tay.
13.4.3. Lúc phát bóng hoặc nhảy lên phát bóng, cầu thủ không được chạm sân đấu (kể cả đường biên ngang) hoặc chạm vùng sân ngoài khu phát bóng (Điều 1.4.2) (Hiệu tay 12.4).
Sau khi đánh bóng, cầu thủ có thể giẫm vạch, bước vào trong sân hoặc ngoài khu phát bóng.
13.4.4. Cầu thủ phải phát bóng đi trong vòng 8 giây sau tiếng còi của trọng tài thứ nhất (Điều 13.3; Hiệu tay 11.11).
13.4.5. Hủy bỏ phát bóng trước tiếng còi của trọng tài thứ nhất và phải phát lại (Điều 13.3).
13.5. Hàng rào che phát bóng: (Hiệu tay 11.12).
13.5.1. Các cầu thủ của đội phát bóng không được làm hàng rào cá nhân hay tập thể để che đối phương quan sát cầu thủ phát bóng hoặc đường bay của bóng (Điều 13.5.2).
13.5.2. Hàng rào che phát bóng là khi phát bóng một cầu thủ hay một nhóm cầu thủ của đội phát bóng làm hàng rào che bằng cách giơ vẫy tay, nhảy lên hoặc di chuyển ngang, đứng thành nhóm che đường bay của bóng (Hình 6; Điều 13.4).
13.6. Lỗi phát bóng: 13.6.1. Lỗi phát bóng:
Các lỗi sau đây bị phạt đổi phát bóng kể cả khi đối phương sai vị trí (Điều 13.2.2.2; 13.7.1).
13.6.1.1. Sai trật tự xoay vòng (Điều 13.2).
13.6.1.2. Không thực hiện đúng các điều kiện phát bóng (Điều 13.4).
13.6.2. Lỗi sau khi đánh phát bóng.
Sau khi bóng được đánh đi đúng động tác, quả phát đó phạm lỗi (trừ trường hợp cầu thủ đứng sai vị trí khi phát bóng) (Điều 13.4; 13.7.2) nếu:
13.6.2.1. Bóng phát đi chạm cầu thủ của đội phát bóng hoặc không qua mặt phẳng thẳng đứng của không gian bóng qua trên lưới (Điều 9.4.4; 9.4.5; 11.1.1; Hiệu tay 11.19).
13.6.2.2. Bóng ra ngoài sân (Điều 9.4).
13.6.2.3. Bóng phát đi bay qua trên hàng rào che của cá nhân hay tập thể của đội phát bóng (Điều 13.5).
13.7. Lỗi phát bóng và lỗi sai vị trí: 13.7.1. Nếu cùng lúc cầu thủ phát bóng phạm lỗi phát bóng (không đúng động tác, sai trật tự xoay vòng...) và đội đối phương sai vị trí thì phạt lỗi phát bóng hỏng (Điều 7.5.1; 7.5.2; 13.6.1).
13.7.2. Nếu phát bóng đúng nhưng sau đó quả phát bóng bị hỏng (không tính làm hàng rào che...) mà đối phương lại sai vị trí, thì phạt lỗi sai vị trí của đội đối phương vì lỗi này xảy ra trước (Điều 7.5.3; 13.6.2).
ĐIỀU 14: ĐẬP BÓNG TẤN CÔNG
14.1. Đập bóng tấn công: 14.1.1. Trừ phát bóng và chắn bóng, mọi hình động trực tiếp đưa bóng sang sân đối phương đều là đập bóng tấn công (Điều 13; 15.1.1).
14.1.2. Được phép bỏ nhỏ, đánh nhẹ khi đập bóng tấn công nếu không dính bóng, không giữ hoặc ném vứt bóng (Điều 10.2.2).
14.1.3. Hoàn thành đập bóng tấn công khi đánh bóng đã hoàn toàn qua mặt phẳng đứng của lưới hoặc bóng chạm đối phương.
14.2. Giới hạn của đập bóng tấn công: 14.2.1. Cầu thủ hàng trước có thể đập bóng ở bất kỳ độ cao nào, nhưng phải chạm bóng trong phạm vi không gian sân của mình (trừ Điều 14.2.4) (Điều 7.4.1.1).
14.2.2. Cầu thủ hàng sau (ở vạch tấn công) được đập bóng tấn công ở bất kỳ độ cao nào trong khu tấn công (Điều 1.4.1; 7.4.1.2; 20.3.1.2, Hình 8). Nhưng:
14.2.2.1. Khi giậm nhảy, một và hai bàn chân của đấu thủ đó không được chạm hoặc vượt qua đường tấn công (Điều 1.3.4).
14.2.2.2. Đập bóng xong cầu thủ có thể rơi xuống khu tấn công (Điều 1.4.1).
14.2.3. Cầu thủ hàng sau cũng có thể đập bóng ở khu tấn công, nếu lúc chạm bóng không hoàn toàn cao hơn mép trên của lưới
14.2.4. Không cầu thủ nào được phép đập tấn công quả phát bóng của đối phương, khi bóng ở khu tấn công và hoàn toàn cao hơn mép trên của lưới (Điều 1.4.1).
14.3. Lỗi đập bóng tấn công:
14.3.1. Đập bóng ở không gian sân đối phương (Điều 14.2.1).
14.3.2. Đập bóng ra ngoài (Điều 9.4).
14.3.3. Cầu thủ hàng sau đập bóng ở khu tấn công, nhưng lúc đánh bóng, bóng hoàn toàn cao hơn mép trên của lưới (Điều 1.4.1; 7.4.1.2; 14.2.3) (Hiệu tay 11.21).
14.3.4. Cầu thủ hoàn thành đập bóng tấn công quả bóng phát của đối phương khi bóng trong khu tấn công và hoàn toàn cao hơn mép trên của lưới (Điều 14.2.4). (Hiệu tay 11.21).
14.3.5. Cầu thủ Libero kết thúc đập bóng nếu vào thời điểm chạm bóng, bóng hoàn toàn cao hơn mép trên của lưới (Điều 20.3.1.2; Hiệu tay 11.21).
14.3.6. Cầu thủ hoàn thành đập quả bóng cao hơn mép lưới do cầu thủ Libero đứng ở khu trước nêu bằng chuyền hai cao tay (Điều 20.3.1.4; Hiệu tay 11.21).
ĐIỀU 15: CHẮN BÓNG
15.1. Định nghĩa: 15.1.1. Chắn bóng là hành động của các cầu thủ ở gần lưới chặn quả bóng từ sân đối phương sang bằng cách giơ với tay cao hơn mép trên của lưới. Chỉ cần các cầu thủ hàng trên được phép chắn bóng (Điều 7.4.1).
15.1.2. Định chắn bóng: Là hành động chắn bóng nhưng không chạm bóng.
15.1.3. Hoàn thành chắn bóng: Chắn bóng hoàn thành khi bóng chạm tay người chắn
15.1.4. Chắn tập thể:
Chắn bóng tập thể lag hai hay ba cầu thủ đứng gần nhau thực hiện chắn và hoàn thành chắn khi một trong các cầu thủ đó chạm bóng.
15.2. Chắn chạm bóng: Một hay nhiều cầu thủ chắn có thể chạm bóng liên tiếp (nahnh và liên tục), nhưng những lần chạm đó phải trong cùng một hành động.
15.3. Chắn bóng bên không gian sân đối phương: Khi chắn bóng, cầu thủ có thể đưa tay và cánh tay của mình qua trên lưới sang sân đối phương, nhưng hành động đó không được cản trở đối phương đánh bóng. Không được phép chạm bóng bên kia lưới trước khi đối phương thực hiện đập bóng tấn công (Điều 14.1.1).
15.4. Chắn bóng và số lần chạm bóng: 15.4.1. Chạm bóng trong chắn bóng không tính vào số lần chạm bóng của đội (Điều 10.1). Sau lần chắn chạm bóng này, đội được tiếp tục chạm bóng 3 lần nữa để đưa bóng sang sân đối phương.
15.4.2. Sau khi chắn bóng, lần chạm bóng đầu tiên có thể do bất kỳ cầu thủ nào kể cả cầu thủ đã chạm bóng khi chắn bóng.
15.5. Chắn phát bóng: Cấm chắn quả phát bóng của đối phương.
15.6. Lỗi chắn bóng: (Hiệu tay 11.12) 15.6.1. Cầu thủ chắn bóng chạm bóng ở không gian đối phương trước hoặc cùng khi đối phương đập bóng (Điều 15.3).
15.6.2. Cầu thủ hàng sau hay Libero hoàn thành chắn bóng hoặc tham gia hoàn thành chắn tập thể (Điều 15.1; 15.5;; 20.3.1.3).
15.6.3. Chắn quả phát bóng của đối phương (Điều 15.5).
15.6.4. Bóng chạm tay chắn ra ngoài (Điều 9.4).
15.6.5. Chắn bóng bên không gian đối phương ngoài cọc giới hạn.
15.6.6. Cầu thủ Libero định chắn bóng hoặc tham gia chắn tập thể (Điều 15.1; 20.3.1.3)
